Kształcenie specjalne – zmiany w finansowaniu niepublicznych przedszkoli i szkół

Kształcenie specjalne – zmiany w finansowaniu niepublicznych przedszkoli i szkół

W związku ze zmianą przepisówrozważając zapisanie dziecka z orzeczeniem do niepublicznego przedszkola rodzic musi liczyć się z koniecznością ponoszenia pełnej odpłatności za naukę. Nawet jeżeli teraz praktykuje się pokrywanie części czesnego ze zwiększonej dotacji, to od 1. stycznia 2019 r. nie będzie możliwe.

Rodzice dzieci z niepełnosprawnością i orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego często wybierają placówki niepubliczne. Przekonują ich mniejsze grupy, większa elastyczność w doborze form wsparcia oraz praktykowane w niektórych przedszkolach częściowe zwolnienie z opłat.

Zwiększona dotacja – tylko na kształcenie specjalne

Zgodnie z art. 35 ust. 4 i 5 pkt 2 i 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych od dnia 1 stycznia 2019 przedszkola, szkoły niepubliczne będą musiały osobno rozliczać środki, które otrzymują jako dotację na kształcenie specjalne dzieci z orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego. Środki te będzie można przeznaczyć wyłącznie na kształcenie specjalne.

Do tej pory szkoły i przedszkola niepubliczne mogły wydawać kwoty, które trafiały do nich z tytułu orzeczeń dzieci na wszystkie wydatki bieżące. Z dodatkowej (często bardzo wysokiej dotacji) opłacano wynajem lokali, prąd, pensje wszystkich pracowników. Dzięki takiej możliwości niektóre placówki oferowały rodzicom częściowe, a nawet całkowite zwolnienie z czesnego.

Przykład:

Średni koszt działalności przedszkola niepublicznego na jedno dziecko wynosi średnio 1200 zł miesięcznie (kwota przykładowa). Składają się na niego wynagrodzenia kadry, koszt wynajmu budynku, media i in. W przypadku dziecka z orzeczeniem ten średni koszt wzrasta do 3000 zł (kwota przykładowa, zawsze znacznie wyższa, bo dochodzi zatrudnienie dodatkowej osoby na część etatu oraz opłacenia współpracujących terapeutów). Dotacja podstawowa na dziecko wynosi 400 zł, więc rodzice dzieci bez orzeczeń dopłacają po 800 zł w formie czesnego. Na dziecko z orzeczeniem jest dotacja podstawowa  oraz dodatkowa, które łącznie przewyższają koszty edukacji tego dziecka. Przedszkole może więc zwolnić rodziców z części lub całości czesnego.

Zatrudnianie nauczycieli i specjalistów – tylko na umowę o pracę

Wspomniana wyżej ustawa o finansowaniu zadań oświatowych wprowadza też nowe przepisy, zgodnie z którymi już od 1. września 2018 szkoły i przedszkola niepubliczne będą mogły zatrudniać nauczycieli wyłącznie w oparciu o umowę o pracę. Realizacja zaleceń z orzeczenia przez np. psychologa, który pracuje z dzieckiem przez 1 godzinę w tygodniu w oparciu o umowę zlecenie nie będzie już możliwa. Nie będzie też możliwości rozliczania zajęć terapeutycznych na podstawie faktur, wystawianych przez specjalistów, którzy prowadzą swoją działalność gospodarczą albo prywatną poradnię czy gabinet logopedyczny.

Skutki dla dzieci z niepełnosprawnościami

Wymóg przeznaczania dodatkowych środków wyłącznie na realizację zaleceń z orzeczenia, terapie, zatrudnienie nauczyciela wspomagającego oraz konieczność bardzo dokładnego rozliczania wydatków z dużym prawdopodobieństwem spowoduje pobieranie pełnych opłat od rodziców dzieci z niepełnosprawnościami. Dla niektórych rodzin comiesięczne wydatki na czesne w pełnej kwocie mogą okazać się nie do udźwignięcia, w związku z czym podejrzewamy, że część dzieci będzie musiało w trakcie roku szkolnego 2018/19 zmienić szkołę/ przedszkole.

Brak możliwości finansowania specjalistów, którzy bywają w placówkach niepublicznych np. przez godzinę czy dwie  w tygodniu w oparciu o umowę zlecenie,  dzieło czy fakturę spowoduje zwiększenie kosztów działalności, być może także wystąpią trudności ze znalezieniem właściwych specjalistów. Niektórzy z nich bowiem wcale nie chcą być zatrudnieni na umowę o pracę.

Konieczność dokładnego rozliczenia dotacji, udowodnienia że środki te zostały przeznaczone wyłącznie na kształcenie specjalne, wraz z koniecznością zatrudnienia wszystkich specjalistów na umowę o pracę może spowodować, że w dłuższej perspektywie placówki niepubliczne znacznie rzadziej będą przyjmowały dzieci z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego.

Podstawa prawna:

Art. 35 ust. 4 i 5 pkt 2 i 3, art. 76 pkt 14 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych

Art. 10 a ustawy Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2018 r.